Bum Tở xây dựng Quy chế quản lý kiến trúc đô thị phù hợp yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Tạo nền tảng cho công tác quản lý kiến trúc, cảnh quan đô thị

Ngày 14/10/2024, UBND tỉnh Lai Châu ban hành Quyết định số 55/2024/QĐ-UBND về Quy chế quản lý kiến trúc thị trấn Mường Tè, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu. Quy chế có hiệu lực từ ngày 24/10/2024, là căn cứ quan trọng phục vụ quản lý kiến trúc, không gian và cảnh quan trong phạm vi đô thị.

Qua quá trình triển khai, Quy chế đã xác lập tương đối đầy đủ các nguyên tắc quản lý kiến trúc, không gian cảnh quan; nhận diện các khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù, các trục đường chính, khu vực cửa ngõ, khu trung tâm, công viên, cây xanh, mặt nước và các khu vực phát triển đô thị. Các quy định này tạo cơ sở để kiểm soát hình thức kiến trúc, cảnh quan và sự hài hòa của các công trình với không gian đô thị.

Đặc biệt, các nội dung quản lý được cụ thể hóa theo đặc điểm của khu vực Mường Tè trước đây như cảnh quan ven suối Nậm Bum, khu vực hồ trung tâm, Quốc lộ 4H, đường Võ Nguyên Giáp, khu vực trung tâm, khu ở hiện hữu, khu phát triển mới và các khu vực đồi núi. Đây là những yếu tố quan trọng tạo nên đặc trưng về không gian, cảnh quan và kiến trúc của đô thị.

Điều chỉnh để phù hợp với đơn vị hành chính và mô hình quản lý mới

Sau thời điểm Quyết định số 55/2024/QĐ-UBND được ban hành, việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 02 cấp đã làm thay đổi trực tiếp phạm vi, cơ quan và chủ thể thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước.

Theo Nghị quyết số 1670/NQ-UBTVQH15 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, toàn bộ thị trấn Mường Tè, xã Can Hồ và xã Bum Tở được sắp xếp thành xã Bum Tở. Đồng thời, đô thị Mường Tè trước đây được chuyển tiếp, xác định là đô thị Bum Tở, đô thị loại III theo danh mục đô thị của tỉnh năm 2026. Vì vậy, tên gọi, phạm vi, chủ thể quản lý và nhiều nội dung mô tả không gian trong Quy chế hiện hành cần được rà soát, cập nhật.

Quy chế hiện hành vẫn còn các quy định về trách nhiệm của UBND huyện Mường Tè, UBND thị trấn Mường Tè và cơ chế xử lý, báo cáo qua cấp huyện. Trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, các cơ chế trung gian này không còn phù hợp và cần được thay thế bằng phương thức phối hợp trực tiếp giữa UBND xã Bum Tở, Sở Xây dựng và các cơ quan có thẩm quyền.

Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, xây dựng, di sản văn hóa, công viên, cây xanh, mặt nước và các lĩnh vực có liên quan cũng đã có nhiều thay đổi. Việc cập nhật thuật ngữ, căn cứ pháp lý và nội dung dẫn chiếu trong Quy chế vì vậy là cần thiết để bảo đảm thuận lợi trong tra cứu, áp dụng và thống nhất với quy định hiện hành.

Kế thừa những giá trị phù hợp, cập nhật các yêu cầu quản lý mới

Quan điểm xây dựng dự thảo là kế thừa tối đa những nội dung còn phù hợp, chỉ sửa đổi, bổ sung các quy định chịu tác động của thay đổi pháp luật, quy hoạch, đơn vị hành chính và mô hình tổ chức chính quyền địa phương; đồng thời bảo đảm rõ trách nhiệm, dễ áp dụng và phù hợp với điều kiện thực tế của đô thị Bum Tở và xã Bum Tở.

Theo dự thảo, tên gọi được điều chỉnh từ “Quy chế quản lý kiến trúc thị trấn Mường Tè, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu” thành “Quy chế quản lý kiến trúc đô thị Bum Tở, xã Bum Tở, tỉnh Lai Châu”. Phạm vi áp dụng được xác định theo ranh giới đô thị Bum Tở, bảo đảm phù hợp với đơn vị hành chính và quy hoạch hiện hành.

Các khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù, khu trung tâm, các tuyến đường, không gian cảnh quan và hệ thống phụ lục cũng được rà soát, cập nhật; những tên gọi, chức năng gắn với tổ chức cấp huyện trước đây được điều chỉnh phù hợp với mô hình quản lý hiện nay.

Đồng thời, Chương về tổ chức thực hiện được sửa đổi theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, xác định rõ trách nhiệm của Sở Xây dựng, các sở, ngành và UBND xã Bum Tở; bãi bỏ các quy định giao nhiệm vụ cho UBND huyện Mường Tè, UBND thị trấn Mường Tè và cơ chế xử lý, báo cáo qua cấp huyện không còn phù hợp.

Đối với các nội dung đã phát huy hiệu quả trong thực tế, dự thảo tiếp tục kế thừa các nguyên tắc quản lý kiến trúc, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, quản lý khu vực đặc thù, kiến trúc các loại hình công trình, công trình hạ tầng kỹ thuật, quảng cáo và công trình kiến trúc có giá trị.

Dự thảo Quy chế được xây dựng gồm 04 Chương, 17 Điều và các phụ lục kèm theo, tập trung vào các nhóm nội dung: quy định chung; quản lý kiến trúc, không gian cảnh quan; quản lý, bảo vệ công trình kiến trúc có giá trị và tổ chức thực hiện.

Hướng tới xây dựng đô thị Bum Tở văn minh, bền vững và giàu bản sắc

Việc xây dựng Quy chế quản lý kiến trúc đô thị Bum Tở là bước quan trọng nhằm hoàn thiện công cụ quản lý kiến trúc, không gian và cảnh quan trong giai đoạn mới, bảo đảm sự thống nhất giữa quy hoạch, pháp luật và mô hình tổ chức chính quyền địa phương.

Quy chế sau khi được ban hành sẽ là cơ sở để cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, các tổ chức và người dân thống nhất thực hiện trong quá trình đầu tư xây dựng, cải tạo, chỉnh trang và phát triển đô thị; đồng thời tiếp tục gìn giữ những giá trị cảnh quan, kiến trúc và bản sắc văn hóa đặc trưng của khu vực.

Qua đó, từng bước xây dựng đô thị Bum Tở theo hướng văn minh, hiện đại, bền vững; hài hòa giữa phát triển đô thị với điều kiện địa hình, cảnh quan tự nhiên và bản sắc văn hóa của địa phương, góp phần nâng cao chất lượng môi trường sống và diện mạo đô thị trong thời gian tới.